1
دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)
2
استادیار و عضو هیئت علمی روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان
چکیده
چکیده روسیه به عنوان وزنه ای بین المللی سعی در احیای قدرت خود دارد و خاورمیانه می تواند این فرصت را در اختیار روسیه بعد از فروپاشی شوروی قرار دهد. در این میان ایران به عنوان یکی از کشورهای موثر منطقه، نقطه قابل اتکای این توازن برای روسیه است. تحقیق حاضر بدنبال پاسخ این پرسش است که عوامل موثر بر جایگاه ایران در سیاست خاورمیانه ای روسیه چیست؟ بر اساس فرضیه پژوهش سه مولفه افراطگرایی و تروریسم (تهدیدات منطقهای)، گسترش حوزه نفوذ غرب (تهدیدات بیرونی) و موازنهسازی قدرت در خاورمیانه، موجب تقویت همکاریهای تهران و مسکو در سال های 2011 تا 2017 شده است. روش جمع آوری اطلاعات این تحقیق، کتابخانه ای و یافته های تحقیق به شیوه توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای این مطالعه، حاکی از آن است که با توجه به نیاز روسیه به همکاری با ایران در مبارزه با تروریسم و جلوگیری از گسترش حوزه نفوذ غرب در خاورمیانه به همراه موازنهسازی قدرت در این منطقه، روسیه، ایران را به عنوان قدرتی منطقه ای به رسمیت شناخته و در چهارچوب هم افزایی راهبردی اقدام به تعمیق روابط همه جانبه بویژه در حوزه منافع مشترک راهبردی و ژئوپلیتیک نموده است.
ابوالحسن شیرازی، حبیبالله (1395)، «مطالعه تطبیقی سیاست خارجی روسیه در دوران پوتین و مدودف»، پژوهشنامه روابط بینالملل، دوره 9، شماره 33، صص 54-9.
اشرافی، اکبر و بابازاده، امیرسعید (1394)، «سیاست خارجی روسیه و آمریکـا نـسبت بـه بحـران سوریه»، مطالعات روابط بینالملل، سال هشتم، شماره 32، صص 65-43.
اصولی، قاسم و رسولی، رؤیا (1392)، «روابـط ایـران و روسـیه: فرصتها و چالشها»، سیاست خارجی، سال 27، شماره 1، صص 98-71.
المن، کالین (1394)، واقعگرایی، در کتاب نظریه روابط بینالملل برای سده بیست و یکم، به کوشش مارتین گریفیتس، مترجم علیرضا طیب، تهران: نشر نی، چاپ سوم.
آنتوشین، الکسی (1395)، «مناسبات روسیه و ایران در خاورمیانه»،ایراس، 24 اسفند 1394،قابل دسترسی در: http://iras.ir/images/docs/files/000001/nf00001057-1.pdf
برزگر، کیهان (1394)، «روابط ایران و روسیه در پرتو بحران سوریه و مبارزه با داعش»، مرکز پژوهشهای علمی و مطالعاتی استراتژیک خاورمیانه،۲۵ آذر ۱۳۹۴، قابل دسترسی در: https://www.cmess.ir/Page/View/114/114
ترابی، قاسم و محمدیان، علی (1394)، «تبیین سیاست خارجی ایران در قبال بحران سوریه از منظر واقعگرایی ساختاری»، سیاستپژوهی، دوره دوم، شماره 3، تابستان 1394، صص. 90-61.
تقوایینیا، احسان (۱۳۹۶)، «توازنبخشی منطقهای، نقش دیپلماتیک روسیه در خاورمیانه»، ایراس، 29 مهر 1396، قابل دسترسی در:http://www.iras.ir/fa/doc/note/3374
حسینی، سیده مطهره (1394)، «زمینههای اجتماعی حضور داعش در قفقاز و آسیای مرکزی»، ایراس، 17 آبان 1394، قابل دسترسی در: http://www.iras.ir/fa/doc/note/831
زهرانی، مصطفی و فرجی لوحهسرا، تیمور (1394)، «رویکرد ژئوپلیتیـک فدراسـیون روسـیه در بحـران سوریه»، مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، دوره 22، شماره 94، صص 70-43.
کرامتینیا، رقیه (1395)، «محورهای مهم دکترین جدید سیاست خارجی روسیه – 2016»، ایراس، 13 آذر 1395، قابل دسترسی در: http://www.iras.ir/fa/doc/note/2386
کرمی، جهانگیر (1396)، «روابط ایران و روسیه مناسبات جدیدی را در خاورمیانه ایجاد کرده است»، ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۶، خبرگزاری مهر، قابل دسترسی در: https://www.mehrnews.com/news/3971200
گودرزی، مهناز (1391)، «روسیه و تحولات سوریه»،مرکز پژوهشهای علمی و مطالعاتی استراتژیک خاورمیانه، 20 آذر ۱۳۹۱، قابل دسترسی در:https://www.cmess.ir/Page/View/682/682
متقی، ابراهیم؛ پوستینچی، زهره؛ مجردی، سعید و حیـات مقـدم، امیر (1394)، «عملگرایی راهبردی در روابط جمهوری اسلامی ایران و روسیه»، راهبرددفاعی، سال 12، شماره 46، صص 147-117.
مشیرزاده، حمیرا (1384)، تحول در نظریههای روابط بینالملل، تهران: انتشارات سمت.
مشیرزاده، حمیرا (1389)، تحول در نظریههای روابط بینالملل، تهران: انتشارات سمت.
میرمحمدی، سید رضا (1394)، «آسیای مرکزی و قفقاز در معرض تهدید و خطر جدی جریانهای افراطی و تکفیری»، ایراس، 15 مهر 1394، قابل دسترسی در: http://www.iras.ir/fa/doc/article/744
نجات، سید علی (1396)، «بحران سوریه و بازیگران منطقهای»، مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بینالمللی ابرار معاصر تهران.
نجات، سید علی و جعفری ولدانی، اصغر (1392)، «بررسی نقش و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در بحران سوریه»، پژوهشهای سیاسی، دوره 3، شماره 3، صص 49-29.
یوسیف، ولادیمیر (1396)، «تهدیدهای مشترک امنیتی ایران و روسیه: زمینههای همکاری»، از کتاب «همکاریهای ایران و روسیه: ابعاد و چشمانداز»، تهران، ۱۳۹۵، ایراس، ۲۵ مرداد ۱۳۹۶، قابل دسترسی در: http://www.iras.ir/fa/doc/article/3293
ب. منابع انگلیسی
Borshchevshaya,Anna (2016) "Russia in the Middle East: Motives, Consequences, Prospects," The Washington Institute, Policy Focus 142, February.
Clement Therme(2017)",Russia and Iran's growing cooperation hints at a new Middle East",ExpertCommentary, 27 March 2017 available at: https://www.iiss.org/en/expert%20commentary/blogsections/2017-4431/march-196d/russia-and-iran-growing-cooperation-8040
James Sladden, Becca Wasser, Ben Connable & Sarah Grand-Clement (2017), "Russian Strategy in the Middle East" RAND Corporation 2017, available at: https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE236.html
Mcnerney, Michael J, And Davis,Lynn E. (2015),NATO Needs A Comprehensive Strategy For Russiaolga Oliker, RandCorporation.
Mohseni, Payam and Others (2015), "Disrupting the Chessboard Perspectives on the Russian Intervention in Syria", Harvard Kennedy School: Belfer Center for Science and International Affairs, (Accessed on: 6/9/2016). available at: http://belfercenter.ksg.harvard.edu
Shiping, tang(2008), “from offensive realism to defensive realism: a social evolutionary interpretation of china's security strategy”, cornell university press, 2008.
Stephen M. Walt (1997) Why alliances endure or collapse, Survival:Global Politics and Strategy, 39:1, 156-179, DOI: 10.1080/00396339708442901
کوچک زاده تهمتن، رضا و گودرزی، مهناز. (1400). عوامل موثر بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سیاست خاورمیانه ای روسیه (2011 تا 2017). مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، 11(43)، 357–384.
MLA
کوچک زاده تهمتن، رضا، و گودرزی، مهناز. "عوامل موثر بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سیاست خاورمیانه ای روسیه (2011 تا 2017)"، مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، 11، 43، 1400، 357–384.
HARVARD
کوچک زاده تهمتن، رضا، و گودرزی، مهناز. (1400). 'عوامل موثر بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سیاست خاورمیانه ای روسیه (2011 تا 2017)'، مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، 11(43), pp. 357–384.
CHICAGO
کوچک زاده تهمتن، رضا و گودرزی، مهناز، "عوامل موثر بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سیاست خاورمیانه ای روسیه (2011 تا 2017)." مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، 11 43 (1400): 357–384,
VANCOUVER
کوچک زاده تهمتن رضا، گودرزی مهناز. عوامل موثر بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سیاست خاورمیانه ای روسیه (2011 تا 2017). بینرشتهای. 1400;11(43):357–384.