مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی

مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی

واکاوی رابطه فساد اقتصادی و پایۀ پولی در ایران: بررسی نقش تعدیل‌گر شاخص ترکیبی فرهنگ هافستد

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 استاد دانشگاه پیام نور
2 فارغ التحصیل دکتری دانشگاه پیام نو ر
3 دانشیار پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی
چکیده
شناخت ریشه‌های نهادی و ساختاری انبساط پایه پولی در اقتصادهای منبع‌محور، از الزامات بنیادین بازطراحی سیاست‌های پولی و ثبات اقتصاد کلان به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی نهادی و با بهره‌گیری از داده‌های سری زمانی سالانه اقتصاد ایران طی دوره ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۲، به بررسی پیوند تجربی میان فساد اقتصادی و اداری با پویایی‌های پایه پولی حقیقی با تأکید بر نقش میانجی و تعدیل‌کننده شاخص ترکیبی ابعاد فرهنگی هافستد پرداخته است. برای این منظور، از الگوی خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی و مدل نامقید تصحیح خطا (ARDL-UECM) در کنار تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) جهت تجمیع ابعاد فرهنگی استفاده شده است. یافته‌های تجربی دلالت بر آن دارند که در بلندمدت، شاخص ادراک فساد اقتصادی همبستگی مثبت و معناداری با رشد پایه پولی حقیقی دارد؛ به‌طوری‌که افزایش فساد با تضعیف ظرفیت‌های انضباط مالی و گسترش سلطه مالی بر سیاست‌گذار پولی، هم‌راستایی آماری نیرومندی با افزایش تعهدات پولی بانک مرکزی نشان می‌دهد. افزون بر این، برآورد ضریب عبارت تعاملی فساد و مؤلفه فرهنگی هافستد منفی و معنادار است که نشان‌دهنده کارکرد تعدیل‌کننده بسترهای فرهنگی و نهادی است؛ به‌بیان‌دیگر، ارتقای شفافیت هنجاری، کاهش فاصله قدرت و تقویت جهت‌گیری بلندمدت، پیوند فزاینده میان فساد اقتصادی و انبساط پایه پولی را تحدید و مهار می‌نماید. نتایج مدل تصحیح خطا نیز بیانگر سرعت تعدیل سالانه به‌سمت تعادل بلندمدت است. این یافته‌ها ضرورت هم‌راستاسازی اصلاحات ساختاری در مهار فساد و تحکیم استقلال عملیاتی بانک مرکزی را در کنار ارتقای سرمایه اجتماعی و هنجارهای نهادی به‌عنوان پیش‌شرط‌های کلیدی دستیابی به انضباط پایدار پولی برجسته می‌سازند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 آبان 1405