مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی

مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی

سناریونگاری آینده‌های محتمل مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
عضو هیئت علمی دانشگاه
چکیده
این پژوهش با هدف سناریونگاری آینده‌های محتمل مذاکرات ایران و آمریکا انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف «کاربردی- توسعه‌ای» و از نظر ماهیت «توصیفی- تحلیلی» با رویکرد «کیفی» است. گردآوری داده‌ها از طریق «مطالعات کتابخانه‌ای» با ابزار «فیش‌برداری» و «مطالعات میدانی» با بهره‌گیری از جلسات خبرگی «گروه کانونی» صورت پذیرفته است. در بخش میدانی، ۹ نفر از متخصصان حوزه‌های راهبردی با مدرک دکتری تا رسیدن به مرحله اشباع نظری مشارکت داشته‌اند. برای ترسیم سناریوها، الگوی بهینه‌شده «شبکه جهانی کسب‌وکار» به کار گرفته شد و بر اساس تحلیل عدم‌قطعیت‌های کلیدی، دو محور «اراده و ظرفیت ایران برای مذاکره» و «ترجیحات راهبردی آمریکا میان دیپلماسی فعال یا فشار حداکثری» شناسایی شد که چارچوب اصلی تدوین سناریوها را فراهم ساختند. یافته‌های پژوهش حاکی از شکل‌گیری چهار سناریوی اصلی شامل: «بهار توافق» به‌مثابه مطلوب‌ترین حالت برای نیل به توافقی پایدار؛ «تابستان پرتنش»، نماد مذاکرات محدود و پرهزینه در سایه فشار حداکثری آمریکا؛ «پاییز فرصت‌ها»، بیانگر حرکت کند و شکننده به سوی توافق در صورت اراده ضعیف ایران و دیپلماسی فعال آمریکا و «زمستان سخت»، نشانگر بن‌بست و بحران ناشی از هم‌زمانی فشار حداکثری با فقدان اراده و ظرفیت ایران بوده است. علاوه بر این‌ها، دو سناریوی شگفتی‌ساز شامل: «شوک دیپلماتیک» به‌عنوان توافق اضطراری بر اثر بحران جهانی و «برخورد اجتناب‌ناپذیر» در صورت تشدید تنش تا آستانه رویارویی مستقیم ترسیم شده است. نتایج این پژوهش می‌تواند برای سیاست‌گذاران و نهادهای تصمیم‌گیر در طراحی و اتخاذ راهبردهای انعطاف‌پذیر و هوشمندانه در قبال آمریکا واجد اهمیت راهبردی باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1405