تدوین راهبردهای ارتقای قدرت ژئوپلیتیکی ج.ا.ایران در منطقه غرب آسیا و اولویت‌بندی آن‌ها

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده دفاع ملی-دانشگاه عالی دفاع ملی- تهران- ایران

2 دانشگاه امام حسین ع

چکیده

ج.ا.ایران علاوه بر آنکه یک قدرت منطقه‌ای به‌حساب می‌آید، کشوری است با دامنه فعالیت راهبردی که آثار اقداماتش به منطقه خلاصه نمی‌شود و کل عرصه بین‌الملل و مناسبات بین قدرت‌ها را در برمی‌گیرد لذا همواره از تحولات جهانی نیز متأثر می‌گردد. هدف اصلی این تحقیق «تدوین راهبردهای ارتقای قدرت ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا و اولویت‌بندی آن‌ها» می‌باشد. نوع تحقیق کاربردی و توسعه‌ای است و اطلاعات لازم از مطالعه اسناد و مدارک و مصاحبه با صاحب‌نظران و پرسش‌نامه جمع‌آوری و از روش توصیفی با رویکرد آمیخته استفاده‌شده است. جامعه آماری تحقیق مشتمل بر خبرگان و صاحب‌نظران، در این پژوهش به‌طور مشترک 50 نفر در نظر گرفته‌شده است. برای گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، ضمن فیش‌برداری از مطالعات کتابخانه‌ای و انجام مصاحبه‌های تخصصی با به‌کارگیری روش‌های تحلیل اسنادی و تحلیل نخبگی، از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی نا پارامتریک نیز استفاده‌شده است. درنهایت تعداد 14 راهبرد اصلی بدست آمد که با توجه به اولویت‌بندی راهبردها بر اساس عوامل هفت‌گانه احصا شده در این پژوهش به لحاظ اهمیت آن‌ها در تدوین راهبرد عبارتند از: سیاسی، اقتصادی، نظامی، علم و فناوری، جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی و در آخر زیست‌محیطی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


فهرست منابع
انجمن ژئوپلیتیک ایران (۱۳۹۳). انجمن ژئوپلیتیک ایران.
‌‫تاجفر، رضا (۱۳۹۴). جغرافیای نظامی کشورهای هم‌جوار. سوم، دانشگاه افسری امام علی(ع).
‌‫جوانی، نادر؛ کلانتری، فتح الله؛ ایجابی، ابراهیم؛ ایمانی، علی (۱۴۰۲). راهبردهای قدرت آفرین جمهوری اسلامی ایران در خلیج‌فارس. آینده‌پژوهی دفاعی، دافوس آجا، سال 8، شماره 29.
‌‫حافظ نیا، محمدرضا (۱۳۹۶). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. انتشارات پاپلی.
‌‫روشندل، جلیل (۱۳۹۰). امنیت ملی و نظام بین‌الملل. انتشارات سمت.
‌‫ریوندی، رضا (۱۳۹۸). ارائه الگوی ارتقای جایگاه ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه با تأکید بر نیاز‌های امنیتی-دفاعی (پایان‌نامه رساله دکتری). دانشگاه عالی دفاع ملی.
‌‫زهدی نسب، یعقوب؛ محمودی طولش، ساسان (۱۳۹۹). آینده‌پژوهی همکاری‌های دفاعی عربستان سعودی، امارات متحده و رژیم صهیونیستی در مقابل جمهوری اسلامی ایران بر پایه سناریونویسی. آینده‌پژوهی دفاعی دافوس آجا، سال پنجم، شماره 19.
‌‫صفوی، سید حمزه (۱۳۹۴). ایران (مجموعه کشورهای اسلامی). انتشارات جهاد دانشگاهی، مؤسسه آینده‌پژوهی جهان اسلام.
‌‫صفوی، سیدیحیی (۱۴۰۰). ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی جهان اسلام. مؤسسه آینده‌پژوهی جهان اسلام، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی.
‌‫فرهادی، فرشید؛ هدایتی، محمدرضا (۱۴۰۰). آینده نظم منطقه‌ای خاورمیانه در افق ۲۰۳۰. آینده‌پژوهی دفاعی، دافوس آجا، سال ششم، شماره 22.
 
 
 
References
David, F.R. (2017). Strategic Management: Concepts and Cases. Pearson.
Kivimäki, T. (2024). Against Over-Reliance on Military Power: Can Game Theory Provide Rational and Realistic Security Strategies for Europe and East Asia? Korea Europe Review: An Interdisciplinary Journal of Politics, Society, and Economics, 6(1), 1-20. https://doi.org/10.48770/ker.2024.no6.45.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing Management. Pearson.
Travis, Charles. (2024). Global Wars, Environmental Strategy, and the Military-Ecological Complex, 1914–1975, 2(3), 123–142. https://doi.org/10.1007/978-3-031-50856-1_8.
Wheelen, T. L., & Hunger, J. D. (2018). Strategic Management and Business Policy: Globalization, Innovation and Sustainability. Pearson.
COPYRIGHTS
2026 by the authors. Published by The National Defense University. This article is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0