الگوی پیشگیری بحران های امنیتی به روش تحلیل مضمون( بررسی حوادث سال98)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت بحران

2 رئیس دانشگاه عالی دفاع ملی

3 استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)

چکیده

حوادث آبان سال 1398 به بهانه گران شدن بنزین در زمانی کوتاه در کشور توسعه یافته و با اقدامات مخل امنیت توسط اپوزیسیون داخلی و معاندین خارجی به بحران امنیتی تبدیل شده و تلفات و خسارات سنگینی به کشور وارد کردند. تحقیق از حیث هدف کاربردی و با رویکردی کیفی است. داده ها علاوه بر استفاده از منابع و اسناد کتابخانه ای با مصاحبه 15نفر از خبرگان در حوزه تخصصی تا رسیدن به اشباع نظری جمع آوری شده است. هدف پژوهش ارائه الگوی پیشگیری بحران های امنیتی با بررسی حوادث سال 98 در ایران است. نتایج پژوهش برگرفته از روش تحلیل مضمون با داده های مستخرجه از ابعاد ساختاری و کارگزاری به ترتیب با بیشترین ضریب در ابعاد ساختاری: مؤلفه های سیاسی؛ اصلاح ساختار سیستم قضایی، بازاندیشی ساختار سیاسی، توسعه نظام حزبی و در مؤلفه های اقتصادی؛ برخورد با مفاسد اقتصادی، جلوگیری از تورم و گرانی و حمایت از تولید ملی و در مؤلفه های امنیتی؛ افزایش توانمندی نیروهای امنیتی، جلوگیری از امنیتی شدن حوادث و توسعه امنیت مردم پایه و در مؤلفه های فرهنگی اجتماعی؛ جلوگیری از شکاف دین و مدرنیته اجرای طرح تحول ایرانی اسلامی و اقناع فرهنگی افکار عمومی و در ابعاد کارگزاری: مؤلفه های داخلی؛ نظارت مجلس بر عملکرد کارگزاران، کنترل ارازل و اوباش و برخورد قانونی با مسئولین متخلف و در مؤلفه های خارجی؛ مقابله با کنش سرویس های برانداز، جلوگیری از ضریب اعتراضات مدنی و مقابله با شبکه های معاند خارجی بیشترین تاثیر در جلوگیری از بحران های امنیتی آینده را دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


فهرست منابع
احتشامی، علی (1398)، رساله: الگوی ارزیابی و پیش‌بینی بحران‌ها در کلان‌شهرها ناشی از نقاط بحرانی و آسیب‌های اجتماعی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.
اصغری، علی؛ اقبال، محمد (1400)، بررسی علل و ابعاد امنیتی شدن ناآرامی‌های اجتماعی، فصلنامه مطالعات مدیریت‌ بحران، شماره 41.
بیات، بهرام (1398)، مدیریت بحران‌ها امنیتی (با تأکید بر جنبش‌های اجتماعی)، تهران، مرکز انتشارات راهبردی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی
بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) در مورخ 0۸/0۸/13۹۸، مراسم دانش‌آموختگی دانشگاه‌های افسری ارتش در دانشگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص)
بیدگلی، جعفر (1394)، تلفیق فرایند مدیریت ‌راهبردی و مدیریت‌ بحران در سازمان‌های امنیتی، فصلنامه پژوهش‌های حفاظتی-امنیتی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، شماره 15
پورسعید، فرزاد (1397)، ابعاد و چهره‌ها در اعتراضات ناآرامی‌های دی‌ماه 96، به اهتمام حاجیانی، حمیدرضا، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
جدی، سید مجید (1383)، رساله: بررسی مدیریت‌ بحران در زمینۀ امنیت داخلی و ارائه الگوی بهینه در این مورد، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران
جمعی از نویسندگان (1386)، مدیریت‌ بحران با رویکرد امنیت عمومی، تهران، مرکز انتشارات آموزش ناجا.
حسینی مطلق، بهرام (1393)، رساله: تبیین و توسعه رهنامه امنیتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کنترل ناآرامی‌های اجتماعی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.
حیدرنیا، علیرضا (1400)، رساله: مدیریت ‌راهبردی ناآرامی‌های اجتماعی در تهران با تأکید بر مأموریت قرارگاه ثارالله تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.
خبرگزاری فارس (29‌/8‌/98)، دستگیری لیدرهای دوتابعیتی در اغتشاشات اخیر، دسترسی در سایت:                                                                                www.farsnews.com
داوودی، ابراهیم (1402)، مدیریت بحران‌های امنیتی در جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات دانشگاه امین.
زارعی، داوود (1399) پایان‌نامه: بررسی و تبیین اعتراضات دی‌ماه 98 ارائه الگوی تحلیلی، دانشگاه جامع امام حسین (ع).
ساوه درودی، مصطفی (1392)، مدیریت بحران‌های امنیتی، تهران، دانشکده فارابی
ساوه درودی، مصطفی (1401)، هندسه امنیت در محیط بحران (با تأکید بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران)، تهران، انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی.
سروعلی، مهدی (1401)، پایان‌نامه: بررسی عملکرد سپاه کربلا مازندران در مدیریت اغتشاشات سال 1398، دانشگاه جامع امام حسین (ع).
سوری، علیرضا (1394)، اصول و مبانی مدیریت‌ بحران، فصلنامه مطالعات مدیریت‌ بحران، دوره 7، شماره 24، تهران، دانشگاه جامع امام حسین (ع)
سوری، علیرضا (1403)، مدیریت‌ بحران، تهران، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع).
شیاسی، قدرت اله (1401) پایان‌نامه: ارزیابی عملکرد سپاه حضرت صاحب‌الزمان در اغتشاشات آبان ماه 1398، پژوهشکده دفاعی امنیتی دانشگاه جامع امام حسین (ع)
طاهریان، بهمن (1400)، رساله: طراحی نظام اطلاعاتی کشور با تأکید بر پیشگیری از غافل‌گیری راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی.
عابدی، یونس (1397)، رساله: ارائه الگوی راهبردی پیشگیری از امنیتی شدن پدیده‌های اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.
عسگری، محمود (1399)، رساله: تحلیل ناآرامی‌های مهم اجتماعی در چهار دهه اخیر و سناریو احتمالی ناآرامی‌های آینده، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.
کریم زاده، علی؛ شیبایی، آمینه (1401)، بررسی و تجزیه‌وتحلیل حوادث امنیتی غیرمسلحانه از ابتدای انقلاب تاکنون، تهران، پژوهشکده امنیت داخلی
محمد حسینی، مسعود (1402)، پیش‌بینی و پیشگیری در مدیریت بحران‌های اجتماعی، تهران، دانشکده و پژوهشکده فرماندهی و مدیریت ولایت سپاه.
مهری، علی (1398)، رساله: ارائه الگوی راهبردی در اداره امور بحران‌های امنیتی براساس گفتمان امام و رهبری، دانشگاه عالی دفاع ملی.
نجفی، محمد (1400)، پایان‌نامه: مهم‌ترین اقدامات قرارگاه ثارالله تهران در پیشگیری از اغتشاشات، دانشکده فرماندهی و مدیریت ولایت سپاه (دافوس)
یاوری، امیرحسین (1390)، رساله: عنوان طراحی الگوی پیش‌نگری بحران‌های اجتماعی به‌منظور پیشگیری از آن‌ها توسط ناجا، دانشگاه عالی دفاع ملی.
یوسفی رامندی، رسول (1399)، طراحی الگوی راهبردی مدیریت‌ بحران امنیتی، فصلنامه مطالعات مدیریت‌ بحران، دوره 12، شماره 1
COPYRIGHTS
2026 by the authors. Published by The National Defense University. This article is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0