نقش راهبردی قابلیت‌های بازاریابی بین‌المللی در تقویت تاب‌آوری صادراتی صنایع دانش‌بنیان ایران با نقش میانجی مزیت رقابتی و تمایز

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

- استادیار،گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران شمال

چکیده

هدف این پژوهش، تحلیل نقش راهبردی قابلیت‌های بازاریابی بین‌المللی در تقویت تاب‌آوری صادراتی شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی است؛ با تأکید بر سازوکارهای میانجی مزیت رقابتی و مزیت تمایز. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را شرکت‌های صادرات‌محور فعال در صنایع دانش‌بنیان با ماهیت فنی و صنعتی تشکیل می‌دهند که تعداد ۳۰ شرکت به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. سطح تحلیل در این پژوهش، سازمانی بوده و داده‌ها از مدیران ارشد بازاریابی، فروش یا صادرات گردآوری شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای ساختاریافته بر پایه ادبیات نظری روز بود که روایی و پایایی آن به‌طور آماری تأیید گردید. داده‌ها با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند.

نتایج نشان داد که مزیت تمایز قوی‌ترین اثر مستقیم را بر عملکرد صادراتی دارد (۴۸۸/۰(β =، و پس از آن مزیت رقابتی نیز تأثیر معناداری بر عملکرد صادراتی دارد(۴۸6/۰(β =. قابلیت‌های بازاریابی بین‌المللی هم به‌صورت مستقیم و هم از مسیر دو مزیت یادشده، تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد صادراتی بر جای می‌گذارند. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهند که توسعه زیرساخت‌های بازاریابی بین‌المللی شامل انعطاف‌پذیری در برنامه‌ریزی، توانمندی در اجرای استراتژی و توسعه محصول متناسب با بازار جهانی، می‌تواند از طریق ایجاد مزیت‌های متمایز و رقابت‌پذیر، سطح تاب‌آوری صادراتی و پایداری درآمدهای غیرنفتی کشور را ارتقا دهد.

یافته‌های این مطالعه می‌توانند مبنای طراحی سیاست‌های ملی توسعه صادرات دانش‌بنیان قرار گیرند و در تقویت بنیان‌های اقتصاد مقاومتی از مسیر توانمندسازی بازاریابی بین‌المللی در بنگاه‌های فناورمحور مؤثر واقع شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • منابع

    الف- فارسی

    • ایزدی، داود، و امانی، زهرا. (۱۴۰۱). بررسی نقش قابلیت‌های بازاریابی در ایجاد مزیت تمایز و بهبود عملکرد صادراتی شرکت‌های تولیدی. فصلنامه مدیریت بازاریابی نوین، ۱۲ (۴)، ۵۵–۷۴.
    • خونساری، فلوریا؛ ریاضی، وحید؛ و کلانتری، نصرالله. (۱۴۰۱). چارچوب فرآیند ارزیابی و انتخاب نظام‌مند بازار هدف صادراتی شرکت صاایران. فصلنامه علمی مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، ۱۲(۴۷)، ۱۱۱–۱۴۱.
    • دهدشتی شاهرخ، حسن، احمدی، علی‌اکبر، و صادقی، ناهید. (1400). تأثیر قابلیت‌های بازاریابی اینترنتی بر عملکرد صادراتی شرکت‌های صادرات‌محور. فصلنامه مدیریت بازرگانی، ۱۳ (۳)، ۳۳–۵۲.
    • ربیعی، علی، و رسولی، ناصر. (1395). تحلیل رابطه بین مؤلفه‌های بازاریابی صادراتی و موفقیت بین‌المللی شرکت‌های صنعتی. فصلنامه تحقیقات بازاریابی نوین، ۵ (۲)، ۷۸–۹۸.
    • رحیمی، حسین؛ لطفی، حمیدرضا . (1403). فراتحلیل مطالعات تاثیر راهبرد بازاریابی سبز بر عملکردسازمانی. فصلنامه مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی، 14 (55)،151-177.
    • عسگری، حمید؛ خداپرست، امین. (1398). نقش قابلیت‌های بازاریابی بین‌المللی و پویایی بازار در تدوین استراتژی بازاریابی و عملکرد کسب‌وکار. فصلنامه مطالعات مدیریت صنعتی، ۱۱ (۱)، ۲۱–۴۰.
    • فاریابی، محمد؛ رحیمی اقدم، صمد؛ کوششی، محمدرضا و پور آقابالایی, علیرضا . (1398). تأثیر بازارگرایی و تجربه بین‌المللی بر عملکرد صادرات با نقش میانجی استراتژی بازاریابی بین‌المللینشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی،2(1)،23-44.. doi: 10.22034/jiba.2019.9068

     

    ب- انگلیسی

    • Astawa, I. K., Pirzada, K., Budarma, I. K., Widhari, C. I. S., & Suardani, A. A. P. (2021). The effect of green supply chain management practices on the competitive advantages and organizational performance. Polish Journal of Management Studies, 24(1).
    • Barney, J. B. (2020). Gaining and sustaining competitive advantage (5th ed.). Pearson.

    Barney, J. B., & Hesterly, W.