رویکرد آیت الله خامنه ای به مساله زنان و حجاب اسلامی در مدیریت راهبردی ناآرامی های سال 1401

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه شیراز

2 .دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه شیراز

چکیده

بی‌شک ازجمله تحولات مهم سیاسی ایران در دهه اخیر، تحولات اعتراضی سال 1401 بود که تحلیلگران در خصوص مسائل مختلفی نظیر علل رخداد، ماهیت،ابعاد و نحوه مدیریت آن، دیدگاه‌های مختلفی را مطرح نمودند. با چنین نگرشی هدف از این پژوهش واکاوی این مساله می-باشد که درمدیریت ناآرامی‌های 1401، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با چه رویکردی به مساله زنان و حجاب اسلامی توجه نموده‌اند؟ یافته‌های این پژوهش که بیشتر مبتنی بر روش تحلیل محتوای مواضع ایشان است، گویای آن است که مواضع ایشان مطابق با نظریه‌های مدیریت بحران در چهار مرحله «پیشابحران»،«حین بحران»، «پسابحران» و«فراسوی بحران» قابل تحلیل است. در مرحله پیشابحران استعارات فرهنگی/سیاسی(با هدف تنویر مساله شبیخون فرهنگی)، در مرحله حین بحران استعارات سیاسی/حقوقی(با هدف روشن سازی نقش بیگانگان در ناآرامی‌ها و پرهیز از دوقطبی شدن جامعه در مساله حجاب)، درمرحله پسابحران استعارات فرهنگی/هویتی (با هدف تبیین نقش انقلاب اسلامی در ارتقای جایگاه وهویت زنان و اهمیت حفظ حجاب و عفاف)و در نهایت در مرحله فراسوی بحران، استعارات سیاسی و اجتماعی(با هدف پیش‌گیری از بحران‌سازی مجدد بیگانگان)مورد نظر ایشان بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • منابع

    الف- فارسی

    • آبیار، زهرا، نیازی، محسن و مهرابی کوشکی، محمد(1403) فراترکیب نگرش جامعه ایرانی به پوشش و حجاب در پژوهش­های فرهنگی و اجتماعی، دوفصلنامه مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه، (1)8، صص 64-43.
    • اخوان کاظمی، بهرام، مرادیان، جعفر و امینی، قاسم(1403)تبیین تحلیل گفتمانی حرام سیاسی در اندیشه آیت­الله خامنه­ای، فصلنامه مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی،(1) 2، صص 200-165.
    • امیری، ابوالفضل و سعادت­اکبری، روح­الله(1403)الگوی مدیریتی شهید سلیمانی در بحران داعش در عراق(مطالعه موردی: مرحله حین بحران1396-1393)، فصلنامه مطالعات مدیریت بحران، 16، صص 52-11.
    • امیری، ابوالفضل و نفاوی، حمید(1395) عملیات روانی و تاثیر آن بر اغتشاشات شهری، فصلنامه مدیریت بحران، (82)7، صص 51-27.
    • باغبانی،غلامرضا،یعقوبی،نورمحمدودیگران،(1399).تبیین الگوی مدیریت بحران اجتماعی با رویکردی امنیتی، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، (2)16، صص 117-88.
    • برچر، مایکل و ویلکنفلد، جاناتان (1382). بحران، تعارض و بی­ثباتی، ترجمه علی صبحدل، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    • بیانات مقام معظم رهبری(مدظله العالی)، دسترسی در سایت farsi.khamenei.ir.
    • تاره، مسعود و بیرشک، حسین(1398) تکلیف، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، بازیابی شده از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/224365/%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81
    • جمیری، محمد و کشاورز، محمد(1403)تحلیل جامعه­شناختی ناآرامی­های خشونت­آمیز پاییز 1401، فصلنامه جامعه­شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، (1)5، صص 322-297.
    • جلیلی، محمد و محمدی سیرت، حسین(1403)تحلیل مواضع حامیان آشوب­های خیابانی پاییز 1401 ایران بر اساس نظریه بحران، پژوهش­های سیاست اسلامی، (25)12، صص 266-245.
    • حیدری خراسانی، محمدجواد، نوذری فردوسیه، محمد و خلف­خانی، علی(1392)تفاوت­های فقه فردی و حکومتی از منظر شناخت موضوع، تکلیف و مکلف، دوفصلنامه پژوهشنامه فقهی، (2)1، صص 124-109.
    • خبرگزاری مهر(1403)اجرای طرح نور از فردا؛ اجرای یک وظیفه قانونی و یک خواست مردمی، بازیابی شده از: https://www.mehrnews.com/news/6076245
    • خزاعی، علی، یقینی، محمود و خزاعی، مریم(1399)آسیب­شناسی فرهنگی مدیریت بحران­های اجتماعی:مطالعه موردی کرونا، فصلنامه مطالعات بین رشته­ای دانش راهبردی، (41)10، صص 172-145.
    • ذاکری، کاوه و دیگران(1400) بررسی سرچشمه­های ژئوپلتیکی بحران در بالکان با تاکید بر امنیت مسلمانان، فصلنامه مطالعات بین­­رشته­ای دانش راهبردی، (44)11، صص 196-161.
    • رحیمی(روشن)، حسن (1403)، الگوی مدیریت بحران در اندیشه و عمل آیت­الله خامنه­ای، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، (50)14، صص 23-1.
    • رستگارخالد، امیر، محمدی، میثم و نقی­پور ایوکی، سحر(1391)، کنش­های اجتماعی زنان و دختران نسبت به حجاب و رابطه آن با مصرف اینترنت و ماهواره، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، (56)14، صص 82-7.
    • رضایی، احمد(1402) واکاوی ابعاد ناآرامی­های 1401 از منظر جنگ ترکیبی، فصلنامه انتظام اجتماعی، (3)15،صص 214-189.
    • روشندل اربطانی،طاهر و پورعزت، علی اصغر و قلی­پور، آرین(1388)تدوین الگوی جامع فراگرد مدیریت بحران با رویکرد نظم و امنیت، فصلنامه دانش انتظامی، (2)10 ،صص 84-60.
    • ریاضی، وحید و دیگران(1400)معرفی مولفه­ها و ابزارهای جنگ ترکیبی آمریکا علیه ج.ا.ایران، فصلنامه راهبرد دفاعی، (73)19، صص 67-37.
    • زیادزاده، امیر و دیگران(1403)بررسی مقایسه­ای جایگاه مردم در حکومت در گفتمان ایرانی لیبرالیسم و جمهوری اسلامی، فصلنامه مطالعات بین رشته­ای دانش راهبردی، (57)14،صص 88-57.
    • ساوه­درودی، مصطفی، خلیلی، ابراهیم و ملکی، عباس(1392)، بحران­های سیاسی و توسعه سیاسی در ایران، فصلنامه امنیت­پژوهی، (43)12، صص 59-35.
    • سوری، علیرضا (1396)، مدیریت امام خامنه­ای در بحران­ها؛ مطالعه موردی بحران قبل از انتخابات سال88، فصلنامه مطالعات مدیریت بحران، (31)8، صص 153-125.
    • طاهری­کیا،حامد (1401). رخداد زن، زندگی، آزادی و نبرد بر سر تسخیر فضا، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پیاپی 69، (3)18، صص 100-65.
    • عبدالرحمانی، رضا و سهرابی،حسینعلی(1399).آسیب­شناسی ارتباطات بین سازمانی متولیان حجاب و عفاف(سازمان ناجا، شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، (90)23، صص 82-57.
    • عسکری، محمود(1399). رویکردی به ناآرامی­های اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران از منظر مقام معظم رهبری(مدظله العالی)، فصلنامه مطالعات بین رشته­ای دانش راهبردی، (40)10، صص 318-279.
    • علوی وفا، حمید، محمدی، شعیب (1403) واکاوی مدیریت امام خامنه­ای(مدظله العالی) در مهار اغتشاشات سال 1401، فصلنامه مطالعات مدیریت بحران، (1)16، صص 129-77.
    • عیوضی، محمدرحیم و قاسمی، محمدهادی(1402)راهبردهای مواجهه با تهدیدهای ناشی از قطبی­سازی جامعه با استفاده از رویکرد آینده­نگاری راهبردی، فصلنامه مطالعات و پژوهش­های امنیت داخلی، (4) 1، صص 198-168.
    • فلیک، اووه(1390)درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
    • قبولی درافشان، سیدمحمد مهدی و محسنی، سعید(1394)نوآوری­های قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در زمینه مقررات شکلی مرتبط با دعاوی خانوادگی، فصلنامه پژوهش­نامه زنان، (2)6، صص 139-119.
    • کسرایی، محمدسالار و نیک­خواه قمصری، نرگس(1388)جنسیت و انقلاب: نگاهی متفاوت به مشارکت زنان در انقلاب اسلامی ایران، پژوهشنامه متین، (44)11، صص 123-99.
    • کیا، علی­اصغر و فقیهی­نژاد، مهدی(1397)تحلیل مضمون مفاهیم ارتباطات و توسعه در مفاد برنامه­های چهارم و پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، دوفصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی، (11)6، صص 71-33.
    • کلانتری، اسماعیل (1403)، شناسایی و تبیین گفتمانهای ناظر براغتشاشات پاییز 1401در جمهوری اسلامی ایران از منظر اندیشمندان انقلاب اسلامی، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی ، (1)5، صص 81-51.
    • مبینی دهکردی، علی و دیگران(1399) الگوی راهبردی نظام نوآوری فناورانه دفاعی در جنگ ترکیبی، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، (80)18، صص 56-23.
    • مبینی مقدس، مجید، عبدسرمدی، نرگس، خانمحمدی، کریم و هاشمیان، سیدمحمدحسین(1399)الگوی تحلیلی فعالیت اجتماعی زنان در انقلاب اسلامی با تاکید بر دیدگاه آیت­الله سیدعلی خامنه­ای، دوفصلنامه دانش سیاسی، (2)16، صص 648-621.
    • مفخمی شهرستانی، حسن، احتشامی، علی (1401) تحلیل امنیتی – اجتماعی ناآرامی­های پاییز1401،فصلنامه  انتظام اجتماعی، (4)14، صص 28-1.
    • مهدوی، محمد و سیدشرافت، الهه(1397)تحلیل نوع نگرش­ها به فرهنگ حجاب و عفاف در ورزش بانوان(مطالعه موردی بانوان ورزشکار استان آذربایجان شرقی)، فصلنامه زن در فرهنگ و هنر، (2)10،صص 214-197.

     

    ب- انگلیسی

    • Brecher, Michael(1993)Crises In World Politics, Oxford: Pergamon Press.
    • Pearson, C., & Mitroff, I. (2000) From crisis prone to crisis prepared: A framework for crisis management, in:Risk Management, London: Routledge Press.
    • Richardson, B. (1994). Socio-technical disasters:Profile and prevalence, Disaster Prevention & Management, 3(4),pp.41-69.