شناسایی مولفه‌های موثر رهبری اخلاقی در عملکرد فرماندهان(مطالعه موردی: یک سازمان نظامی)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استادیار پژوهشگاه مواد و انرژی

4 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران

چکیده

سبک رهبری صحیح می‌تواند نشان دهنده موفقیت دانشگاه و توضیح دهنده عملکرد مطلوب آن باشد. با توجه به اهمیت این موضوع، هدف از اجرای پژوهش حاضر، شناسایی مولفه‌های موثر رهبری اخلاقی در عملکرد فرماندهان بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است که با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. شرکت‌کنندگان این پژوهش شامل 23 نفر از مدیران و کارکنان دانشگاهی، متخصصان و اعضای هیئت علمی دانشگاه افسری امام علی (ع) تهران بودند که با نمونه‌گیری هدفمند، افراد غنی از دانش و تجربه در زمینه هدف پژوهش انتخاب شدند. نحوه گردآوری داده‌ها بر حسب مصاحبه نیمه-ساختاریافته بود و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. داده‌ها به روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند و جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA 20 استفاده شد. با تحلیل و بررسی متن مصاحبه‌های انجام شده، کدها بر اساس میزان اشتراکات مفهومی در 2 بعد و 4 مولفه و 67 مقوله طبقه‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مولفه‌های موثر رهبری اخلاقی در دو بعد سازمانی (استانداردهای مدیریتی و استانداردهای اخلاقی و حرفه-ای) و فردی (رفتارهای اخلاقی و شخصیت اخلاقی) در عملکرد فرماندهان دانشگاه افسری امام علی (ع) تاثیرگذار هستند. مدل ارائه شده بر اساس یافته‌های تحقیق حاضر می‌تواند در دستیابی به رهبری اخلاقی در عملکرد فرماندهان و دانشگاه‌ها به مسئولین مربوطه دیدگاه جدیدی ارائه دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • منابع

    الف- فارسی

    • بشارت قطب­آبادی، زیبا؛ شاه طالبی حسین آبادی، بدری و سعیدیان خوراسگانی، نرگس (1398). شناسایی مولفه­ها و ارائه مدل رهبری اخلاقی در دانشگاه (مورد مطالعه: دانشگاه­های آزاد اسلامی کشور). مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 26(6)، 256-239.
    • پورصادق، ناصر و قرایی­آشتیانی، محمدرضا (1402). تاثیر رهبری استراتژیک بر بهبود عملکرد سازمانی با میانجی­گری دوسوتوانی نوآوری (مورد مطالعه: یکی از سازمان­های دفاعی نیروهای مسلح(. فصلنامه علمی مطالعات بین­رشته­ای دانش راهبردی، 13(52)، 25-45.
    • حضرتی، مرتضی و معمارزاده تهران، غلامرضا (1393). ارائه مدلی از رهبری اخلاقی سازگار با سازمان­های دولتی ایران. مدیریت توسعه و تحول، 6(18)، 70-63.
    • سلیمانی، محمد؛ معمارزاده تهران، غلامرضا؛ عطایی، محمد و کاظمی، ابوالفضل (1396). شناسایی و اولویت­بندی مولفه­های رهبری اخلاقی و ارائه مدل مطلوب، مدیریت شهری، 16(48)، 240-225.
    • سیدنقوی، میرعلی؛ حمزه­پور، مهدی و اعتمادی، مرجان (1398). شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر رهبری ناب در سازمان­ها؛ رویکرد دیمتل. فصلنامه علمی مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 7(2)، 30-1.
    • عنایتی، ترانه؛ عالی­پور، علیرضا و رستگار، سحر (1400). شناسایی مولفه­های رهبری اخلاقی از دیدگاه اعضای هیئت علمی در دانشگاه­های دولتی شهر تهران. فصلنامه علمی پژوهشی آموزش عالی ایران، 4(12)، 21-1.
    • فتحی لیواری، رقیه؛ حمیدی­زاده، علی؛ صنوبر، ناصر و زارعی­متین، حسن (1398). مفهوم­سازی رهبری اخلاقی در سازمان­های دولتی با رویکرد بومی. فصلنامه علمی مطالعات بین رشته­ای دانش راهبردی، 9(35)، 184-163.
    • کامل عفلوک الحسناوی، وسن؛ ملک­زاده، غلامرضا؛ مهارتی، یعقوب و فراخی، محمدمهدی (1401). احصای مولفه­های رهبری آموزشی اخلاقی و بررسی تاثیر آن بر مسئولیت­پذیری اجتماعی اعضای هیئت علمی دانشگاه­های عراق. ماهنامه علمی جامعه­شناسی سیاسی ایران، 5(8)، 2025-2004.
    • مشرف­جوادی، محمدحسین؛ نیلی­پورطباطبایی، سیدعلی­اکبر و شفیعی، محمدتقی (1400). شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین شاخص‌‌های رفتاری رهبران اخلاقی. اخلاق در علوم و فناوری، ۱۶(۲)، ۲۵-۳۷.
    • میرکمالی، سید محمد و کرمی، محمدرضا (1396). بررسی رابطه بین ادراک سبک رهبری اخلاقی مدیران و عملکرد کارکنان. مجله مدیریت توسعه و تحول، 24(1395)، 11-22.
    • هماینی­دمیرچی، امین؛ پورکریمی، جواد؛ نوه­ابراهیم، عبدالرحیم و عزتی، میترا (1400). شناسایی ابعاد و مولفه­های حکمرانی خوب دانشگاهی با استفاده از رویکرد کیفی فراترکیب. فصلنامه علمی مطالعات بین­رشته­ای دانش راهبردی، 11(44)، 197-232.  

    ب- انگلیسی

    • Aronson, E. (2001). Integrating leadership styles and ethical perspectives. Canadian journal of administrative sciences, 18(4), 244-256.
    • Awni Alkhadra, W., Khawaldeh, S., & Aldehayyat, J. (2023). Relationship of ethical leadership, organizational culture, corporate social responsibility and organizational performance: a test of two mediation models. International journal of ethics and systems, 39(4), 737-760.
    • Feng, T., Wang, D., Lawton, A., & Luo, B. N. (2019). Customer orientation and firm performance: the joint moderating effects of ethical leadership and competitive intensity. Journal of business research, 2019(100), 111-121.
    • Jensen, L. , & Allen, M. N. (1996). Meta-Synthesis of Qualitative Findings. Qualitative Health Research, 6(4), 553-560.
    • Joseph, O. O., & Kibera, F. (2019). Organizational culture and performance: evidence from microfinance institutions in Kenya. SAGE Open, 9(1), 1-11.
    • Kamalakannan, R. (2021). Ethical leadership and its influences on organizational performance. Annals of R.S.C.B, 25(4), 4069-4081.
    • Khan, N., Ahmad, I., & Ilyas, M. (2018). Impact of ethical leadership on organizational safety performance: The mediating role of safety culture and safety consciousness. Ethics and behavior, 28(8), 628-643.
    • Kim, W. G., & Brymer, R. A. (2011). The effects of ethical leadership on manager job satisfaction, commitment, behavioral outcomes, and firm performance. International journal of hospitality management, 30(4), 1020-1026.
    • Madanchian, M., Hussein, N., Noordin, F., & Taherdoost, H. (2016). The relationship between ethical leadership, leadership effectiveness and organizational performance: A review of literature in SMEs context. European business & management, 2(2), 17-21.
    • Sarwar, H., Ishaq, M. I., Amin, A., & Ahmed, R. (2020). Ethical leadership, work engagement, employees well-being, and performance: a cross-cultural comparison. Journal of sustainable tourism, 28(12), 2008-2026.
    • Schwepker Jr, C. H. (2015). Influencing the salesforce through perceived ethical leadership: the role of salesforce socialization and person organization fit on salesperson ethics and performance. Journal of personal Selling & Sales management, 35(4), 292-313.
    • Shaukat Malik, M., Awais, M., Timsal, A., & Qureshi, U. H. (2016). Impact of ethical leadership on employees’ performance: Moderating role of organizational values. International review of management and marketing, 6(3), 590-595.
    • Singh, H. (2018). Ethical Leadership and Organization Effectiveness. Journal of business and management, 20(6), 53-57.
    • Sudrajat, Y., Komariyah, I., & Sekartadjie, G. (2023). The Influence Of Leadership Ethics And Organizational Culture. Journal of Management & Business, 2023(1), 786-799.
    • Syahrani, M., Hernawaty, H., & Winarno, A. (2022). The effect of ethical leadership on job performance: The mediating role of public service motivation and normative commitment. Journal of leadership in organizations, 2022(3), 41-60.
    • Joseph, O. O., & Kibera, F. (2019). Organizational culture and performance: evidence from microfinance institutions in Kenya. SAGE Open, 9(1), 1-11.
    • Shapiro, J. P., & Stefkovich, J. A. (2016). Ethical leadership and decision making in education: Applying theoretical perspectives to complex dilemmas,

     

     

     

     COPYRIGHTS

    2025 by the authors. Published by The National Defense University. This article is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0