1
دانشیار علوم دفاعی راهبردی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسالمی ایران
2
استادیار مدیریت راهبردی دانشگاه صنعتی مالک اشتر
3
رئیس دانشکده دفاع دانشگاه عالی دفاع ملی
4
دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی
چکیده
تفکر راهبردی نیاز امروز سازمان ها و به ویژه سازمان های نظامی است. فرماندهان و مدیران سطوح عالی نیروهای مسلح ج.ا.ایران، بهمنظور خلق راهبردهای بدیع و مؤثر بایستی با مهارت تفکر راهبردی آشنا بوده و آن را در مدیریت راهبردی دفاعی اعمال نمایند. بهمنظور بروز و ظهور تفکر راهبردی نیاز است مبانی آن شناسایی و متناسب با نیازهای نیروهای مسلح، بومی سازی شود تا باعث توسعه استفاده فرماندهان و مدیران سطوح عالی از این شکل تفکر در تدوین راهبردها فراهم شده و این امر به کارکنان نیز تسری یابد. در همین راستا هدف این تحقیق تبیین مبانی تفکر راهبردی از منظر فرماندهان و مدیران سطوح عالی نیروهای مسلح است. این تحقیق کاربردی-توسعه ای بوده که با رویکرد کیفی و با روش موردی-زمینه ای در 3 بخش تهیه گردید. در بخش اول مطالعات کتابخانه ای پیرامون شش مبانی وحیانی، نقلی، اندیشه امامین، فلسفی، عقلی و علمی صورت پذیرفت و سپس با 9 نفر از خبرگان این حوزه در سطح ن.م مصاحبه صورت پذیرفت در مرحله آخر پس از کدگذاری داده ها، نتایج آن در یک گروه کانونی 10 نفره با حضور اساتید و فرماندهان طرح و تعداد 91 کد باز، 22 کدمحوری و 7 کد انتخابی (موفقیت در مأموریت، برتری طلبی، کمال گرایی، تفکر در نظام الهی، آینده نگاری، دستیابی به شهود با درک مفاهیم و خلاقیت) مورد تأیید قرار گرفت.
حسن بیگی، ابراهیم (1396). مدیریت راهبردی، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
رستمینیا، محمداسماعیل (1397). «الگوی تفکر راهبردی در اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی)»، پژوهشهای سیاست اسلامی، 6(13)، 60-84.
شمس دولتآبادی، سید محمدرضا؛ صائبی، حسن؛ کولیوند، ابراهیم؛ و شاهمحمدی، محمد (1394). «نقش امنیت در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت (با تأکید بر عرصه تفکر)»، فصلنامه امنیت ملی، 4 (15)، 107-132.
شهید اول، محمد بن مکی (1379). الدره الباهره من الأصداف الطاهره، ترجمه عبدالهادی مسعودی، قم: انتشارات زائر الروشهالمقدسه.
کوشازاده، سید علی؛ رحیمنیا، فریبرز؛ و افخمی روحانی، حسین (1391). «اثر اعتماد به مدیران بر تفکر راهبردی سازمانی و نقش آنها در بهبود عملکرد سازمانی از راه تعهد سازمانی در بستر آموزش عالی»، فصلنامه علمی-پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 3 (4)، 163-187.
محمدی ریشهری، محمد (1385). پیامبر اعظم از نگاه قرآن و اهلبیت، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم: انتشارات دارالحدیث.
مقیسه، رضا؛ مؤمنی زاهد، مهرداد؛ مقرونی، محمد؛ و یوسفی، صادق (1392). «الگوی تفکر و نگاه راهبردی برای آیندهسازی در اندیشه امام خامنهای»، دومین همایش آیندهپژوهی.
مقیمی، سید محمد (1396). اصول و مبانی مدیریت از دیدگاه اسلام، تهران: نشر راه دان، چاپ چهارم.
منوریان، عباس (1394). تفکر استراتژیک: مفهوم، عناصر و مدلها، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
موسوی خمینی، سید روحالله (1398). چهل حدیث، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چاپ شصتوسوم.
میرآخوری، علیرضا؛ دارائی، محمدرضا؛ و سلامزاده، یاشار (1393). «مدل تفکر استراتژیک اسلامی ایرانی»، سومین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت.
Dushkov, G.I (2018). “Strategic thinking key for future success in organization, International Journal of Recent Scientific Research”, 9 (5) (C), PP. 26675-26678.
Duyvesteyn, Isabelle (2013). “Strategic Illiteracy: The Art of Strategic Thinking in Modern Military Operations”, on the acceptance of her position of Special Chair in Strategic Studies at Leiden University on behalf of the Foundation for Strategic Studies.
Goldman, E.F, Scott, A.R. and Follman, J.M. (2015). “Organizational practices to develop strategic thinking”, Journal of Strategy and Management, 8 (2), 155-175.
Moore, D. L. (2014). The experience of strategic thinking in a volatile, uncertain,complex, and ambiguous (VUCA) environment. Doctoral dissertation, The George Washington University.
Pisapia, J, Reyes-Guerra, D & Coukos-Semmel, E (2005). “Developing the leader's strategic mindest: Establishing the measures”, Leadership Review, (5), 41-68.
Salavati, Sedighe, Amerzadeh, Mohammad, Mohammadi Bolbanabad, Amjad, Piroozi, Bakhtiar & Amirihoseini, Shilan (2017). “Evaluation of strategic thinking and its affecting factors among managers and personnel in a medical sciences university in Iran”, International Journal of Human Rights in Healthcare., 10 (4), DOI:10.1108/IJHRH-04-2017-0013
Tovstiga, G. (2015). Strategy in practice: A practitioner's guide to strategic thinking. John Wiley & Sons.